سه شنبه 29 آبان1386
نقد کتاب افسون زدگی جدید
 | ||
|
| ||
| ||
ادامه مطلب
سه شنبه 29 آبان1386
جلسه هفتم
استاد کتاب انسان در عصر توحش نوشته ی " ئولین بید" ترجمهء " محمود عنایت" را به ما معرفی کردند و بخشهایی از آن را قرائت نمودند.
در این کتاب سعی بر نشان دادن آن است که، نابرابری بین زنان و مردان امری است ساختهء اجتماع و نه امری اجتناب ناپذیر و طبیعی. در این کتاب آمده است که 95% ابداعات و اکتشافات بشر، در زمانیکه هنوز بین زنان و مردان ساختار اجتماعی نابرابری وجود نداشت، توسط زنان صورت پذیرفته است.
(زن، زن به دنیا نمی آید بلکه جامعه او را زن میکند) مطالعات انسان شناسی جایگاه زنان را در جوامع مختلف نشان میدهد، جوامعی که در آنها نقشهای زنانه نظیر پرورش و نگهداری از کودکان، به عهدهء مردان و نقشهای مردانه نظیر تهیهء امکانات زندگی، به عهدهء زنان بوده است، لذا انسان شناسی نیز بر این امر که، عواملی همچون تاریخ، فرهنگ ، تجربهء تاریخی و بطور کل نوع جهان بینی جامعه، نابرابری بین زنان و مردان را ایجاد نموده است و نه عواملی اجباری ، طبیعی و اجتناب ناپذیرتاکید کرده است..
سه شنبه 22 آبان1386
روزنامهنگاري مردمنگارانه چيست؟
رويكرد مردم نگارانه به رسانه در جامعه ما آنقدر غريب است كه حتي خيلي از دانشجويان ارتباطي نميدانند نسبتي ميان مردم نگاري با مطالعات رسانهاي وجود دارد.
اگر رسانه را به عنوان يک نهاد فرض کنيم. آن چنانكه مردم شناسی سياسی داريم، مردم شناسی ارتباطات هم میتوانيم داشته باشيم و آن چنانكه مردم شناسی علم و تکنولوژی داريم پس مردم شناسی رسانه به مثابه تکنولوژی هم میشود داشت.
در اين گونه مردمشناسي از يک جهت مخاطب مطالعه میشود به اين معني كه چه کسی چه چيزي را و به چه دليل ميبيند و معنای نهفته در اين توجه و ديدن و يا نديدن و بيعلاقهگي چيست و از سوي ديگر خود تلويزيون به مثابه يک "ابزار" و "دستگاه" مورد بررسي قرار مي گيرد.
ابزار هايي چون چکش و داس از جهت مطالعه سير تحولات تکنولوژيکی و تاثيرات متعدد و تبعات متنوعي كه ميتوانند در پي داشته باشند، مورد مطالعه مردم نگارانه قرار گرفته اند.
رسانه ها هم مثل تلويزيون، به مثابه يك ابزار و دستگاه مي توانند "مردم نگاري" شوند تا ديده شود چه جاي و جايگاهي در مثلا خانواده ها دارند.
امروزه مردمنگاري در مطالعات رسانهاي كاربردهاي بسياري يافته است. مثلا اگر بخواهيم بدانيم گروههای مختلف مخاطب با چه معنايی از اينترنت از آن استفاده میکنند اين يک کار مردم نگارانه است در حوزه مخاطب.
ادامه مطلب
سه شنبه 22 آبان1386
روح مطالعهی زبان مخفی فرهنگستانی نیست
دکتر فرزان سجودی
دکتر فرزان سجودی: «در بین زبانشناسان در مورد برخورد با زبان مخفی، روال و رویهی یکسانی وجود ندارد. به عبارت دیگر، زبانشناسان در برخورد با این قضیه به دستههای متفاوتی تقسیم میشوند. من دو دسته را از هم باز میشناسم: یک دسته زبانشناسان فرهنگستانی هستند. زبانشناسان فرهنگستانی این زبان را مخرب میدانند و چون بحث زبان و اخلاق در هم ادغام میشود، زبان مخفی را بیفرهنگی و غیراخلاقی و توهین به داشتههای غنی زبان فارسی میدانند. اما زبانشناسانی که به مسایل جامعهشناسی زبان و مردمشناسی زبان علاقهمندند و به کاربردشناسی اهمیت میدهند، به مطالعهی آن بهمثابه یک پدیدهی انسانی و در ارتباطات میپردازند و هرگز نمیتوانند از کارکردهای به اصطلاح مخفیاش غافل باشند. البته همانطور که دکتر اکرامی به درستی هم اشاره کردند این اصطلاحات "مخفی" نیستند بلکه یک نوع نقاب یا پوشش زبانیاند برای بیان آن چیزی که دستگاه رسمی فرهنگی بیان آنها را منع کرده و به عنوان تابو تلقی کرده است. حتا به نظر من، این زبان چندان هم مختص جوانان نیست، گرچه در جوانان شدت بیشتری دارد، اما اقشار و گروههای مختلف سنی و اجتماعی در زمانهایی از زندگی اجتماعی خود متوسل به زبانهای مختلف شدند. بنابرین، این نوع زبانشناسان هرگز نمیتوانند به عنوان اینکه اینها فرهنگ پست و غیرقابل مطالعه هستند، از مطالعهی زبان مردم در بافت اجتماعی اجتناب کنند. از این دیدگاه باید به دکتر اکرامی تبریک بگویم که قبح فرهنگ رسمی را، در مطالعه نکردن فرهنگ غیررسمی، شکستند. این کار خود قدم بزرگی است و این قدم همسو با دورانیست که در آن زندگی میکنیم. دورانی که تفاوت میان فرهنگ عالی و فرهنگ پست لااقل در کار پژوهشی به فراموشی سپرده شده است. ممکن است که ما از آن اصطلاح استفاده نکنیم اما حق نداریم به عنوان پژوهشگر کارکردهای آن بخش از فرهنگ را نادیده بگیریم. از دید من، این کلمات الان هم وارد فرهنگ فارسی شدهاند؛ مگر اینکه ما فرهنگ فارسی را فرهنگ ادیبانه و به اصطلاح متعالی زبان فارسی بدانیم. اما وقتی میلیونها نفر زن و مرد با هم امروزه به این زبان حرف میزنند و گفتوگو میکنند و کنایات و اشاراتی اعم از جنسی و سیاسی، که فرهنگ رسمی و مسلط نمیپذیرد، از این طریق بیان میکنند، این بخشی از فرهنگ یک جامعهی بزرگ است و مخصوص ایران و زبان فارسی هم نیست. در زبان انگلیسی خیلی بیشتر روی این مسأله کار کردهاند و فرهنگهای بزرگ عامیانه نوشتهاند که قابل مراجعه است. اساسا باید تقسیم کار بکنیم؛ چون این نوع مطالعه روحش فرهنگستانی نیست و نمیتوان از فرهنگستان زبان انتظار داشت که برای چنین مطالعهای و برای مطالعه روی گونههای زبانی به حاشیه رانده شده سرمایه گذاری کند "
ادامه مطلب
سه شنبه 22 آبان1386
مردمشناسی اصطلاحات خفن!
آنچه در بالا آمد بخشی از مقدمهی کتاب «مردمشناسی اصطلاحات خودمانی»، نوشتهی دکتر محمود اکرامیست. دکتر اکرامی را پیش از این، بیشتر با شعر معروف او، «یا علی گفتیم و عشق آغاز شد»، میشناختیم؛ اما او به تازگی، در دو اثر مردمشناسانه، به بررسی اصطلاحات رایج میان جوانان و همچنین پدیدهی اساماس پرداخته است.
نشست هفتگی شهرکتاب به نقد و بررسی دو کتاب او ـ «مردمشناسی اصطلاحات خودمانی» و «مردمشناسی ارتباطات خودمانی» ـ اختصاص داشت. خلاصهای از گفتههای سخنرانان این نشست را در ادامه میخوانید:
ادامه مطلب
سه شنبه 22 آبان1386
جشن مهرگان
مهر روز از مهرماه برابر با 16 مهر در گاهشماری ایرانی
" میستاییم مهر ِدارندهی دشتهای پهناور را،
او که به همهی سرزمینهای ایرانی،
خانمانی پُر از آشتی، پُر از آرامی و پُر از شادی میبخشد "
«اوستا - مهریَشت»
«جشن مهرگان» که در گذشته آن را «میتراکانا» یا «متراکانا»(Metrakana) مینامیدند و در نخستین روز از پاییز برگزار میشد، پس از نوروز بزرگترین جشن ایرانی و هندی است در ستایش ایزد «میثرَه» یا «میترا» و بعدها «مهر» که از مهر روز آغاز شده تا رام روز به اندازهی شش روز ادامه دارد.
سنگنگارهی میترا در نمرود داغ، آناتولی خاوری
سده ی یکم پیش از میلاد
ادامه مطلب
سه شنبه 22 آبان1386
جلسه ششم
ارزش این کتاب به مثال های فراوان است.
همچنین در مورد کودکانی که بدور از اجتماع بزرگ شدند نکاتی را بیان کرده که روانشناسان روی انها کار کردند :بعضی ها دارای شخصیت حیوانی هستنددارای پشت خمیده بدون زبان ......
رفتار بشر تحت تاثیر فرهنگ است .مالینوفسکی درباره فرهنگ جامعه ها بحث کرده است.پدیده تملک اساس ساختمان اجتماعی جامعه است .
سه شنبه 8 آبان1386
درباره محسن ثلاثى
متولد ۱۳۲۴ بابل / تحصيلات ابتدايى و متوسطه در زادگاه /ادامه تحصيل در رشته جامعه شناسى / از مترجمان شاخص حوزه علوم اجتماعى/عضو هيأت علمى دانشكده علوم اجتماعى دانشگاه تهران /تقدير شده دربيست و دومين دوره كتاب سال جمهورى اسلامى ايران/ پژوهشگر مورد تقدير سازمان ميراث فرهنگى
برخى از آثار ترجمه او عبارتند از:
«جامعه نو» نوشته اى.اچ.كار و به دنبال آن / «خرد و انقلاب» از ماركوزه، نشر نقره/، «اسلام و سرمايه دارى» نوشته ماكسيم رودنسون/، «كالبدشكافى چهارانقلاب» از برينتون/، «نظريه جامعه شناسى در دوران معاصر» / «توتاليتاريسم» از هانا آرنت؛ جاويدان، اسفند ۱۳۶۳.
نظريه هاى جامعه شناسى در دوران معاصر،جرج ريتزر، تهران، انتشارات علمى، ۱۳۷۴
زندگى و انديشه بزرگان جامعه شناسى لوئيس كوزر. /كالبد شكافى چهار انقلاب، كرين برينتون؛ انتشارات نشر نو. /انقلاب فرانسه و رژيم هاى پيش از آن، الكسى دتوكويل ؛ انتشارات زرين. / فلسفه و انديشه سياسى سبزها، اندرو دابسون ./ سامان سياسى در جوامع دستخوش دگرگونى، ساموئل هانتينگتون؛ نشر علم، ۱۳۷۵./ جامعه شناسى دين ، ملكلم هميلتون؛ نشر تبيان ، چاپ اول، ۱۳۷۷ ./ روش تحقيق كيفى در جامعه شناسى، سيلورمن(ديويد)؛ انتشارات تبيان، ۱۳۷۹./ روش هاى تحقيق كيفى از سيلورمن؛ ۱۳۷۹./پيامدهاى مدرنيت ،آنتونى گيدنز ./فراسوى چپ و راست ، آنتونى گيدنز.
ادامه مطلب
چهارشنبه 2 آبان1386
ماهیت انسان شناختی ( مصاحبه با دکتر فکوهی)
متن زير حاصل مصاحبهاي است با دكتر فكوهي، مدير گروه انسانشناسي دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران، در باب ماهيت علم انسانشناسي. در اين مصاحبه جنبههاي نظري، روشي و موضوعي علم انسانشناسي در كليت وجوديشان مورد پرسش قرار گرفتهاند. دكتر فكوهي كه در سالهاي اخير باعث تحولات گستردهاي در حيطه ادبيات انسانشناسي و حوزههاي جديد نظري و پژوهشي اين علم در ايران شدهاند، پاسخگوي اين پرسشها بودهاند؛
س: ويژگي معرفت حاصل از انسانشناسي چيست؟ به عبارتي انسانشناسي چگونه معرفتي را به ما ميدهد؟
ج: به نظر من انسانشناسي علمي است كه در روشها و نظريههايش و در تجربه و تاريخي كه اين علم داشته بيشترين قابليت را ميتواند به كساني كه وارد اين رشته ميشوند، بدهد تا بتوانند پيچيدگياي كه در جوامع انساني وجود دارد را بصورت يك مجموعة كلي درك كنند. اين پيچيدگي در انسان، هم يك امر زيستي است، چرا كه انسان يك موجود زندة بسيار پيچيده است كه در وجودش عوامل متفاوت با هم تركيب شدهاند و هم يك پيچيدگي تاريخي و تمدني و فرهنگي است كه در گروههاي انساني وجود داشته و دائماً هم در حال افزايش است. به نظر من انسانشناسي تنها علمي است كه به دليل جامع نگري و كلينگري و بين رشتهاي بودنش ميتواند اين درك را بر كل موجوديت انساني امكانپذير كند.
ادامه مطلب
چهارشنبه 2 آبان1386
انسان شناسی شهری URBAN ANTHROPOLOGY
چهارشنبه 2 آبان1386
روان شناسی زنان
هاید ، جانت شیبلی ، ، 1384 روان شناسی زنان سهم زنان در تجربه بشری ، ترجمه اکرم خمسه ، تهران ، نشر آگاه و ارجمند
انسان شناسی از رشته هایی است که در مطالعات خود از دیدگاه های روان شناسی بسیار بهره گرفته است . زمانیکه ساپیر فرهنگ را نظامی از رفتارها و حالت های متکی بر ضمیر ناخوداگاه در نظر گرفت ؛ زمینه مطالعاتی در انسان شناسی فراهم شد و انسان شناسان بسیاری نظیر مید و لینتون در مطالعات میدانی خود از آن بهره گرفتند . موضوع مشترک میان انسان شناسان و مردم شناسان رفتار انسان ها ست با این تفاوت که در اولی رفتارهای جمعی و در دومی رفتار های فردی مد نظرقرار می گیرد . ار این رو دیدگاه های نظری و گرایش های جدیدی که در این رشته به وجود می آیند ، برای انسان شناسانی که در حیطه این رشته کار می کنند ، حائز اهمیت است . امروزه یکی از گرایش هایی که در روان شناسی اهمیت دارد ، روان شناسی زنان است که از محتوای پژوهشی و نظریه های کافی برخوردار شده و نزدیک به سه دهه پژوهش های خود را در این حوزه آغاز کرده است . این کتاب در مورد زنان نگاشته شده و مسائل آنها را از جنبه های مختلف فرهنگی ، اجتماعی و زیست شناختی مورد بررسی فرار داده است و به طور کلی بر بهداشت روانی زنان والگوهای رفتاری آنها حتی بر رفتار جنسی زنان تأکید کرده است .
ادامه مطلب
چهارشنبه 2 آبان1386
جلسه پنجم
دانشگاه جاییست که ظرفیت های ذوق ما را تقویت میکند.
زندگی های عاشقانه وقتی از حالت رابطه رمانتیک فردی وارد چهار چوب حقوقی خانواده میشود اصولا منجر به طلاق میشود.
گوردیو در پاسخ به این سوال که آیا کسانی که سرمایه فرهنگی ندارند یعنی مدرسه و محیط خانواده ارزشی را به آنها منتقل نکرده محکوم به نادانی ابدی اند؟میگوید:خیر راه حل آگاهی باز اندیشانه است یعنی دید انتقادی به خود .
در کتاب اموزش در ژاپن نوشته دکتر محمد رضا سر کارآنی آمده است:ژاپنی ها از ابتدا به کودکانشان می آموزند نسبت به خود دید انتقادی داشته باشند.و همیشه فکر کنندعیب از خودشان است و خود باید تغییر کنند.در این کتاب از مسائلی نظیر شوق انگیز بودن مدارس توجه زیاد به رشد شخصیت کودک ارائه محتوای مطالب مناسب در ژاپن اشاره شده است.دکتر سر کار آرانی از فروردین ۷۴تا شهریور ۸۰در کلاسهای درس دوره ابتدایی حضور یافته و در مورد اینکه آیا کیفیت آموزش عمومی در ژاپن از سطح بالایی برخوردار است تحقیق کرده است.
