سه شنبه 9 بهمن1386
انسان شکل گرایی و اندیشه تجسمی ایرانی
ادامه مطلب
سه شنبه 9 بهمن1386
قوم شناسی موسیقی و انسانشناسی
توضیح: چهارشنبه 5 دی ماه 1386 دکتر محسن حجاریان سخنرانی با موضوع قومشناسی و انسانشناسی در انجمن جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار کرد. مباحث ارائه شده در این سخنرانی به دو بخش قابل تقسیم است. در بخش اول دکتر حجاریان به بیان جریان تاریخی پرداخت که منجر به شکلگیری علم موسیقی شناسی قومی کنونی شده است و در بخش دوم وی در پاسخ به سوالات شرکت کنندگان در سخنرانی حوزههای ارتباط میان دو علم انسانشناسی و موسیقی شناسی قومی را بررسی کرد.در زیر خلاصه ای از سخنان ایشان را می خوانیم.
ـ قومشناسی موسیقی:
قومشناسی موسیقی به عنوان یک رشته علمی که به بررسی موسیقی به عنوان یکی از عناصر جوامع و گروههای انسانی میپردازد، در سال 1885 یعنی تنها 35 سال بعد از ظهور علم جامعهشناسی توسط آگوست کنت در سال 1850 شروع به فعالیت کرد. قومشناسی موسیقی در حوزهنظری کاملا متاثر از رشتههای مانند جامعهشناسی، انسانشناسی و زبانشناسی بودهاست و هیچگاه نظریه مستقلی نداشتهاست.
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
تحقیق : تنها، بيرون از خانه
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
انسان شناسی دولت
انسان شناسی دولت (مارک ابلس) در جوامع ما، امروز بیش از هر زمان دیگری، پرسش درباره امر سیاسی در دستور روز قرار دارد . دلیل این امر آن است که تقریبا همه جا در شرق و در غرب، ضرورت تحلیل های ظریف و عمیق از قدرت هایی که بر جماعت های ما حاکمند و روابطی که حکومت گران و حکومت شوندگان را اداره می کنند، احساس می شود. ما تا مدتهایی مدید از مشاهده دولت در ابهام و سردرگمی بودیم؛ ما از حضور همه جانبه آن در جهان مدرن، نهادها، دستگاه ها، سازمان ها در شگفتی بودیم. تا حدی که این امر سبب پدید آمدن انتزاع هایی شد که بیش از پیش در سازگاری با یکدیگر مشکل داشتند و همین طور بیش از پیش با واقعیت هایی که قصد تحلیلش را داشتند، فاصله می گرفتند. امروز که امر سیاسی خود مشکل ساز شده است و شهروندان درباره پدیده های قدرت و الزامات آنها از خود پرسش می کنند، رویکردی شکاکانه تر در این زمینه، ضروری می نماید. به نظر ما ابزارهایی که به تدریج در انسان شناسی سیاسی شکل گرفته اند به ما در درک بهتر مسائل معاصر، به نقوذ در قلب این جهان کمک می کنند. ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
انسان شناسی دندان
توضیح: «فرهنگ کالبد» ، کتابی است که انتشارات دانشگاهی فرانسه در سال 2007 به چاپ رسانده است و در آن حدود 240 متخصص در حوزه های انسانشناسی، جامعه شناسی، تاریخ، جغرافی، پزشکی، روانپزشکی، روان شناسی و علوم پایه و ... بیش از 500 مدخل را درباره بدن مورد تحلیل قرار داده اند. از امروز ترجمه مقاله مربوط به «انسان شناسی دندان » از این فرهنگ که روبرتو لیونتی از دانشگاه تریست ایتالیا نوشته است را در چند بخش خواهیم خواند .ساده انگارانه است اگر بپنداریم کارکرد دندان ها صرفا به تغذیه محدود می شوند. و هر چند نمی توان منکر نقش اساسی دندان ها در جویدن و خرد کردن اولیه غذاها در دهان بود، اما باید دانست که فرهنگ های مختلف کاربردهای بسیار زیاد دیگری نیز در زمینه های ارتباطی و اجتماعی برای دندان ها قائل شده اند.
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
فرهنگ انسان شناسی(قبیله)
واژه قبیله(tribu) ریشه ای باستانی دارد [ و بر خلاف زبان های شرقی مثل فارسی که از تنوع و تفاوت ریشه می گیرد، ریشه هایی کاملا وابسته به نظام خویشاوندی و سیاسی را در خود حمل می کند] و از نهادهای سیاسی دوران باستان بیرون آمده است( دوازده قبیله اسرائیل، ده قبیله آتیک در دوره کلیستن Clistène که نمادهایی از قهرمانان محلی بودند) . این واژه معنایی متفاوت در تاریخ و در علوم اجتماعی داشته است. در جهان رومی، قبیله یکی از تقسیمات اداری مردم بود. تریبون (tribun) جایی بود که رئیس قبیله بر آن می نشست و تریبونال (tribunal)(دادگاه) جایی که بزرگان قبیله گرد می آمدند تا عدالت را بر کرسی نشانند. تریبو(tribut) (مالیات) سهمی بود که قبایل باید به دولت می دادند و از همینجا افعالی چون attribuer(کمک کردن)، distribuer (توزیع کردن)، retribuer (واگذار کردن)،contribuer (مشارکت کردن) آمده اند و واژه معروفی در فرانسه یعنی contribuable(مالیات دهنده) است که باز هم از دو ریشه con به معنی «باهم » و tribu آمده است. مردم شناسان تطور گرا(مورگان 1877) و نوتطور گرا(سالینز 1968) از قبیله که در آن شورای بزرگان اصل است، مرحله ای بینابینی در فاصله «دسته» (bande) و دولت (etat) ساختند. این گروه از نهادها که اعضایشان دارای زبان، فرهنگ و تعلق هایی بر اساس مولفه های خویشاوندی هستند در بعضی از موارد شامل بیگانگان فراری ، زندانیان و بردگان نیز می شدند. قبایل سیو(sioux) یا ایروکوی(Iroquois) در آمریکای شمالی یا قبایل عرب بدوی ممکن بود با هم متحد شوند تا در جنگی شرکت کنند.
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
نگاهی به محدودیت های عزاداری
فرا رسیدن ماه محرم، مثل همیشه موجب داغ شدن بازار مباحث دینی شده است. همه اقشار، از عالمان دینی گرفته تا روشنفکران سکولار، درگیر نقد و تحلیل مساله عزاداری می شوند. طبق معمول چالش همیشگی الگوی مطلوب عزاداری و معیارهای آن مطرح است و هر قشر بر مبنای مفروضات خودش، رویکرد و نظر خاصی را در این باره اتخاذ می کند و الگوی خاص خودش را در عزاداری مطلوب و تفسیر حادثه کربلا ارائه می دهد. امسال هم همانند سال قبل و بعضا شدیدتر و بیشتر از آن، دولت و روحانیت تلاش کردند تا دینداری و عزاداری را سامان دهی کنند. از یکسو روحانیت بیشتر و صریح تر نظر خودش را در ابطالبرخی از روش ها عنوان کرد، و از طرف دیگر نیروی انتظامی و کلانتری ها هم فعالانه تر از سال پیش وارد میدان شدند تا مانع بروز رفتارهای غیر قانونی و خلاف الگوی مطلوب شوند. به هر حال این مساله همچنان در تداوم ماجرای تاریخی نزاع برسر الگوی عزاداری و حرمت و مکروه بودن پاره ای از اعمال و رفتارها و ابزارها قرار می گیرد. البته علما به طور تاریخی همواره با این مساله درگیر بوده اند، از لولو و مرجان تا حماسه حسینی و شهید جاوید، تلاش های مکتوب علما در نقد این موضوع بوده است، و شفاهاً هم در هر دوره ای فتاوای متعددی در حرمت برخی اعمال نظیر قمه زنی و ... داشته ایم. ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
زندگی نامه ارنست گلنر (دیوید شنکلند ترجمه زهرا سادات میررضی)
مرگ:5 دسامبر 1995،پراگ(Prague) ، جمهوری چک
ارنست گلنر (Ernest Gellner) که بین سالهای 1984 تا 1993 کرسی ویلیام وایز در انسان شناسی اجتماعی در دانشگاه کمبریج را در دست داشت، در سال های 1991 تا 1994 رئیس انجمن انسان شناسی سلطنتی (Royal Anthropological Institute) بود و سپس ریاست مرکز مطالعه ملی گرایی (Centre for the Study of Nationalism) دانشگاه اروپای مرکزی پراگ (Central European University) را بر عهده گرفت. از آنجا که او یک سخنران توانا و بدیهه گویی درخشان بود، از تمام دنیا برای سخنرانی از وی دعوت می شد. او خود نیز از این امر استقبال می کرد. او گلنر عنوان نویسنده ای پر کار که نوشته هایش همیشه در حال رشد، تغییر و تمایز بود، هیچ نشانی از ضعف را تا قبل از مرگش نشان نداد. علیرغم جایگاه با نفوذی که او در حرفه خویش به دست آورده، هنوز آثارش به طور عمیقی بحث انگیز باقی مانده اند.
او فیلسوفی خرد گرا بود که تنها بعد از به دست گرفتن سمت مربی در مدرسه علوم اقتصادی لندن (LSE) در سال 1949 به انسان شناسی وارد شد. گلنر با حمله ای به ویتگنشتاین(Wittgenstein) متاخر به شهرت رسید. آن کتاب ستیزه گر [که در آن به ویتگنشتاین حمله کرد] مشخصات نوشته های بعدی او را در بر داشت: سرسختی، بیزاری از ابهام یا سربستگی، میل به درنظرگرفتن اندیشه ها به عنوان بازتاب زمینه اجتماعی آنها، تمایل به کار با الگوهای به شدت ساده شده رفتار اجتماعی، و فرض این که نظام های فکری، همانند یک بسته کلی ارائه می شوند که وقتی به طور دقیق تحلیل گردند، می توان آنها را به اجزای تشکیل دهنده شان تفکیک کرد.
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
نادر افشار نادری
دکتر نادر افشار نادری در سال 1305 در مشهد به دنیا آمد. پدرش اسماعیل میرزا با شش پشت از نوادگان نادرشاه افشار بود. خانواده میرزا اسماعیل هشت فرزند داشت که«نادر» کوچکترین این فرزندان به شمار می رفت. نادر برادری به نام «داوود میرزا» داشت. این دو، شش خواهر نیز داشتند. نادر تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مشهد به پایان برد. برای تحصیل دانشگاهی به تهران آمد و در حین تحصیل رشته فلسفه وعلوم تربیتی در دانشگاه تهران، در وزارت فرهنگ آن روز ( وزارت آموزش وپرورش فعلی ) به تدریس می پرداخت. در سال 1337 موفق به اخذ درجه لیسانس گردید و تحصیلات خود را در رشته جامعه شناسی در مؤسسة مطالعات وتحقیقات اجتماعیدانشگاه تهران ادامه داد و در سال 1339 مدرک کارشناسی ارشد خود را دریافت کرد. آنگاه برای تحصیلات تکمیلی راهی کشور فرانسه شد. در فرانسه وی به تحصیل رشتة مردمشناسیپرداخت و در سال 1343 مدرک دکترای خود را در این رشته دریافت کرد.
پس از بازگشت به ایران، در سال 1344 و با موافقت دکتر غلامحسین صدیقی، به تدریس« مردمشناسی نظری« مشغول شد. دکتر افشار نادری همواره پژوهش را با تدریس ترکیب کرده بود. وی با گروههای تحقیقاتی مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی همکاری می کرد، تا سرانجام، با سه محقق دیگر یعنی جواد صفینژاد، هوشنگ کشاورز صدر و حسن پارسا، گروه عشایری را از درون گروه روستایی/ عشایری موسسه مطالعات اجتماعی جدا کرد و به آن استقلال بخشید وسرپرستی آن را به عهده گرفت.
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
علی بلوکباشی
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
جلسه سیزدهم
امروز آقای دکتر سرکارآرانی مؤلف کتاب (فرهنگ آموزش در ژاپن) در کلاس ما حضور یافتند.ایشان کلیپهایی از کلاسهای درس مقاطع دبستان و متوسطه در ژاپن تهیه نموده بودند که واقعاً دیدنی بود.
در کلیپ اول نشان داده می شد که 7 نفر از دانش آموزان در کنار تخته ایستاده بودند و مشغول درس دادن بودند و معلم در انتهای کلاس مشغول بررسی توانایی آنها در این کار گروهی بود و استعدادهای آنها را مشخص میکرد و در انتها بررسی مینمود که برای کارایی بیشتر کدام دانش آموزان باید با هم در کارهای کلاسی همکاری کنند. در آخر کلاس دانش آموزان نظر خود را راجع به آن روز درسی در دفاتر خود مینویسند و روی میز معلم میگذارند و بعد از رفتن بچه ها معلم تمام دفاتر را به دقت می خواند و در صورت لزوم برای دانش آموزان یادداشت مینویسد.
دکتر سرکارآرانی به تجربیات خود در ژاپن نیز اشاره نمودند، یک نمونه از آنها این بود که معلمان در معرفی خود هیچگاه نمیگویند من معلم کلاس... هستم بلکه میگویند من فلانی هستم و با دانش آموزان کلاس... زندگی میکنم.
خلاصه کلام آموزش و پرورش در ژاپن برای آموزگاران یعنی همان زیست کردن و برای دانش آموزان یعنی انضباط، سخت کوشی و جدی گرفتن.
ادامه مطلب
شنبه 6 بهمن1386
جلسه دوازدهم
این جلسه و مهمون عزیزمون اقای دکتر بیوک محمدی که سفری به کانادا کرده ومشاهدات خود را برای ما بیان کرده که عبارتند از:سفرنامه ها بیشتر به توصیف پدیده های فیزیکی می پردازند اما امروزه سفرنامه ای انسان شناسی به هنجارها و ویژگی های فرهنگ می پردازد .دکتر محمدی با رفتن به کانادا و مشاهده ی مشکلات ایرانیانی که در این کشور ساکن هستند تصمیم به پژوهشی در این زمینه می گیرد و حاصل ان هم کتاب ایرانیان مقیم کاندا می شود .دکتر محمدی از جمله مشکلاتی که در زندگی ایرانیان مقیم در خارج می بیند 1-از هم گسیختگیخانواده ها می باشد دکتر بیان می کرد که تقریبا 70درصد خانواده های ایرانی بعد از مهاجرت به خارج از هم جدا می شوند 2-تربیت فرزندان : شکاف نسلی که میان فرزندان با والدین به وجود می اید و تفاوت فرهنگی در میان انها والدین را ناراحت می کند وسردر گم می شوند.3-کار ومشکلات انها: پیدا کردن کار و نگه داشتن ان مستلزم تلاش بسیار و نشان دادن استعداد بسیار مهم است .4-کم ارزشی شدن تجربه های ایرانیان مشکل دیگر انها می باشد .5-رقابت برای موثر بودن :در ایران افراد ناتوان جایگاه بزگ و والا را نصیب خود می کنند و بالعکس اگر کمی نخبه باشی جایگاهی نداری اما در کانادا کاملا خلاف این امر می باشد و باسیتم ازیابی افراد و سنجش میزان استعداد انها افراد دارای قابلیت تنها جایگاه دارند .6-استاندارد سازی و تعریف استداردهایی که اینه می شوند معیار افراد نخبه که می توان گفت در ایران هیچ استانداردی برای هیچ کاری وجود ندارد 7-حریم شخصی افراد و ممنوعیت از تجاوز به حریم افراد.برای مثال می توان گفت که در غرب هیچ توهینی بالاتر از این نیست که از فردی در بپرسند مذهبش چیست ؟8نظم9- رعایتع قانون 10-توجه به حقوق اجتماعی .
شاید ما ایرانیان هم اگر تک تک مان در زندگی روزمره مان به این مسائل توجه کنیم روزی بتوانیم به رشدی برسیم که حداقل به عنوان یک انسان از حق وحقوقی برخوردار شویم.
ادامه مطلب
